Artykuły

Kamienica z duszą

Spacerując po Grochowie, pełnym jeszcze starych kamienic, co rusz można się natknąć na różne jego tajemnice.

Ile osób wie, na przykład, że w domu położonym na skrzyżowaniu ulic Żółkiewskiego 27 i Szaserów 28 mieszkały, wychowując kolejne pokolenia – zacne artystyczne rodziny Damięckich i Kubiaków? Dom zbudowany przez Stefana Damięckiego nie wygląda dzisiaj najlepiej. Na elewacji frontowej, obdartej z tynku do gołych cegieł i upstrzonej talerzami anten satelitarnych, znajduje się napis „1928”, inicjały właściciela w medalionie „S.D.” oraz wnęka, w której stoi niewielka figurka Matki Boskiej, niegdyś oświetlona lampką. Wróciła na swoje miejsce po renowacji, by strzec mieszkańców domu. W kamienicy zajęte są dzisiaj dwa lokale. Wejście do budynku znajduje się od strony podwórza. Tylna elewacja też jest upstrzona, tym razem licznymi rynnami. Tu wchodzi się na klatkę schodową z drewnianą podłogą i prowadzącymi wyżej drewnianymi skrzypiącymi schodami z balustradami. Stare drewno nadaje temu miejscu niepowtarzalny klimat. Na tyłach domu znajduje się zaniedbany ogród.
Dom, niegdyś piękny, woła o przywrócenie urody. Niestety, poza bieżącymi naprawami ZGN nie może wykonać kapitalnego remontu, bowiem nieuregulowane są roszczenia własnościowe do kamienicy. Ten problem dotyczy wielu zabytkowych domów w naszej dzielnicy.
Kim byli mieszkańcy kamienicy?
Stefan Damięcki herbu Dąbrowa, pierwszy właściciel kamienicy, ożenił się z Karoliną Pomaską. Para dochowała się dwójki dzieci.
Syn, Dobiesław Damięcki, był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestniczył w randze porucznika w walkach na froncie wojny polsko-bolszewickiej, walczył też w II powstaniu śląskim. Przed wojną, po odejściu z wojska, ukończył studia i został aktorem. Ma w dorobku wiele znakomitych kreacji scenicznych. Wystąpił m.in. w filmach „Dzieje grzechu”, „Profesor Wilczur”. Poślubił aktorkę, reżyserkę teatralną i filmową Irenę Górską. Znana jest m.in. z filmów „Serce matki” czy „Jak być kochaną”. Podczas okupacji Dobiesław Damięcki reprezentował ZASP w tajnej Radzie Teatralnej. Brał czynny udział w ruchu oporu. Podobno brał udział w wykonaniu wyroku sądu podziemnego ZWZ na aktorze-kolaborancie Igo Symie. W związku z tym zamachem był poszukiwany przez hitlerowców. Ukrywał się wraz z żoną w Ostrowcu Świętokrzyskim. Zmarł w kwietniu 1951 r., krótko po powrocie do stolicy. Zdążył jeszcze grać i reżyserować w zespole Teatru Narodowego w Warszawie. Z ich związku urodzili się późniejsi znani aktorzy Damian i Maciej. Dobiesław jest dziadkiem także aktorów – Grzegorza, Mateusza i Matyldy.
Siostra Dobiesława Damięckiego, Cecylia, wyszła za mąż za Franciszka Kubiaka, nauczyciela języka polskiego i dyrektora szkół powszechnych. Z tego związku urodziło się trzech synów – Tadeusz, Zygmunt oraz Janusz Stefan.
Najstarszy z synów, Tadeusz Kubiak, był wybitnym poetą, satyrykiem, autorem piosenek do muzyki m.in Władysława Szpilmana, także autorem utworów dla dzieci i słuchowisk radiowych. W czasie wojny należał do AK, będąc niejako członkiem „pokolenia Kolumbów”.
Zygmunt Kubiak był pisarzem, historykiem literatury, tłumaczem i eseistą. Ponadto był także autorem wybitnych szkiców poświęconych literaturze staropolskiej i angielskiej poezji romantycznej, przede wszystkim zaś tradycji klasycznej. Do najbardziej jego znanych książek należą „Mitologia Greków i Rzymian” oraz „Literatura Greków i Rzymian”, „Brewiarz Europejczyka”, „Dzieje Greków i Rzymian”. Przełożył na polski m.in. „Eneidę” Wergiliusza.
Najmłodszy, Janusz Stefan Kubiak, był historykiem sztuki, architektem i urbanistą. Pracował w Redakcji Zagranicznej Polskiego Radia, a w 1960 r. podjął pracę w Przedsiębiorstwie Państwowym Pracownie Konserwacji Zabytków w Warszawie, gdzie pracował aż do śmierci w roku 1982.
Małga Kubiak, córka Tadeusza, reżyserka, aktorka i scenarzystka.

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *