Aktualności

Powietrze nasze powszednie

Ból głowy, zapchany nos, podrażnione gardło i oczu, kaszel. To w sezonie grzewczym jedyna korzyść ze spacerów na „świeżym” powietrzu. Wietrzenie mieszkań daje taki sam efekt.
W Europie z powodu zanieczyszczenia powietrza umiera przedwcześnie ok. 440 tys. osób rocznie, w Polsce jest to ok. 44 tys. W samej Warszawie blisko 3 tys. osób. Nie wspominając o chronicznych schorzeniach i kosztach ich leczenia.
Zanieczyszczenia powietrza na dużą skalę towarzyszą miastom europejskim od czasów wielkiej rewolucji przemysłowej. Te trujące substancje wprowadzane są do powietrza w trakcie naturalnych procesów lub w wyniku działalności człowieka. Istnieją dwa rodzaje zanieczyszczeń skracających nam życie i odbierających zdrowie – pyłowe i gazowe.
Za zanieczyszczenia pyłowe odpowiadają przede wszystkim pyły PM10 (którego średnica jest nie większa niż 10μm) oraz PM2,5 (składa się z jeszcze mniejszych cząstek – 2,5μm ). To właśnie ze względu na swój niewielki rozmiar (dla porównania przekrój ludzkiego włosa ma średnicę ok. 50-70μm) są tak niebezpieczne dla naszego organizmu, ponieważ łatwo przedostają się do układu oddechowego, krwionośnego i nerwowego. Pyły te są uznane za udowodniony czynnik rakotwórczy, powodują zaburzenia czynności płuc, podrażnienie dróg oddechowych, trudności w oddychaniu, kaszel, zwiększenie zaostrzeń w przebiegu astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Ich wdychanie sprzyja powstawaniu stanu zapalnego w układzie krążenia, miażdżycy, zwiększeniu ryzyka zawału mięśnia sercowego.
Natomiast za gazowe zanieczyszczenie powietrza odpowiada głównie dwutlenek azotu (NO2) dostający się do atmosfery m.in. w wyniku niepełnego spalania paliw, np. w silniku diesla. Wysokie stężenie dwutlenku azotu może wpływać drażniąco na drogi oddechowe i powodować zaostrzenie chorób układu oddechowego, w tym zwłaszcza u dzieci, osób starszych i chorujących na astmę oskrzelową. Przy bardzo wysokich stężeniach może wywoływać zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, a nawet śmierć.
Normy jakości powietrza
Unia Europejska wskazuje dwie normy dla pyłu zawieszonego PM10: średnioroczną na poziomie 40 μg/m3 oraz średniodobową na poziomie 50 μg/m3, która nie może być przekraczana więcej niż 35 dni w roku. Natomiast Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje rekomendacje tylko dla średniorocznej wartości pyłu PM10 w powietrzu, zalecając, że nie powinna ona przekraczać 20 μg/m3.W przypadku pyłu zawieszonego PM2,5 Unia Europejska określa tylko normę średnioroczną na poziomie 25 μg/m3. Światowa Organizacja Zdrowia natomiast alarmuje, gdy stężenia przekraczają 100 μg/m3. Wartości stężeń pyłów przyjęte w Warszawie są zbliżone do tych, które są dopuszczalne w innych państwach Europy zachodniej. Wartości, wartościami, ale ilość dni, w których stężenia są przekraczane, jest u nas znacznie większa.


Alerty o tych przekroczeniach są publikowane na stronie www.um.warszawa.pl, wysyłane przez Miejskie Centrum Kontaktu Warszawa 19115 (Warszawski System Powiadomień: aplikacja mobilna), bezpłatny sms, przekazywane mediom oraz publikowane na miejskich profilach w mediach społecznościowych. Warto się z nimi zapoznawać przed wyruszeniem na daleki spacer albo uprawianiem biegów. Co ważne, informacja o alertach wraz z odpowiednimi zaleceniami trafia do szpitali, przychodni, szkół, przedszkoli, żłobków, domów opieki społecznej, a także do miejskich jednostek, takich jak Zarząd Oczyszczania Miasta, Straż Miejska czy zarządów dzielnic. Jak Państwo pewnie zauważyli tablica elektroniczna z informacjami o stanie powietrza wisi także na gmachu Urzędu Dzielnicy Praga-Południe.
Co wpływa na jakość
powietrza w Warszawie
Paradoksalnie największym( 56%) źródłem zanieczyszczenia powietrza w Warszawie jest napływ szkodliwych substancji spoza miasta, resztę wytwarzamy na miejscu. W zależności od wydarzenia smogowego i obszaru miasta są to:
– emisja z palenisk w domach jednorodzinnych (30-80%), w których spalane są węgiel niskiej jakości, drewno lub odpady (śmieci, plastik, stare meble, papier, europalety, kalosze);
– zanieczyszczenia, za które odpowiada transport (30-70%); warto pamiętać, że w przypadku transportu zanieczyszczenia to nie tylko to, co wydobywa się z rur wydechowych samochodów, ale też pył powstały wskutek ścierania opon oraz tarcz i klocków hamulcowych.
Jeśli do tych emitowanych zanieczyszczeń dojdzie niekorzystna pogoda z niskimi temperaturami i brakiem wiatru, stężenie zanieczyszczeń w powietrzu może wzrosnąć, wielokrotnie przekraczając normy.
Miejski program ochrony powietrza
11 listopada 2017 r. weszła w życie Uchwała Antysmogowa dla Warszawy i województwa mazowieckiego. Przepisy wprowadziły zakaz spalania paliw niskiej jakości oraz zobligowały mieszkańców do wymiany pieców, które nie spełniają odpowiednich norm. To jedno z ważnych narzędzi walki ze smogiem. Ze strony władz miasta główne działania antysmogowe idą w kierunku rozwoju i poprawy funkcjonowania komunikacji miejskiej. Chodzi o rozwój sieci tramwajowej i wymianę taboru na niskoemisyjny, rozbudowę metra, wymianę taboru autobusowego na nowoczesny zasilany paliwami alternatywnymi, powiększanie systemu ścieżek rowerowych czy też rozbudowę parkingów P&R. Ważne są również decyzje dotyczące energetyki. Chodzi o produkowanie w jednym procesie technologicznym zarówno energii elektrycznej, jak i ciepła trafiającego do mieszkań. W takim procesie wzrasta dwukrotnie efektywność wykorzystania paliwa przy mniejszej o 30% emisji dwutlenku węgla. Innym działaniem jest rozwój i modernizacja sieci ciepłowniczej i podłączanie budynków komunalnych do miejskiej sieci centralnego ogrzewania.
Władze miasta zmobilizowały Straż Miejską, do której zadań należy teraz przeprowadzanie kontroli spalania odpadów i jakości powietrza, czy nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomy zanieczyszczenia pyłami PM2,5 i PM10. Strażnicy wykorzystują do kontroli mobilne laboratoria badawczo-pomiarowe, wyposażone w nowoczesny sprzęt pomiarowy i obserwacyjny. Zgłoszenia do Straży Miejskiej może dokonać każdy, kto zaobserwuje w swoim otoczeniu wydobywające się z kominów bure, czarne albo żółte cuchnące dymy, świadczące o tym, że sąsiedzi palą w piecu śmieciami albo mułem węglowym. I nie będzie to donosicielstwo, tylko walka o własne zdrowie i życie. Niewiele da, jeśli będziesz miał nowoczesny, spełniający standardy piec i palił certyfikowanym paliwem, skoro staniesz się samotną wyspą pośród trucicieli. Funkcjonariusze Straży Miejskiej prowadzą także kontrole warsztatów samochodowych w stolicy. Sprawdzają, czy odpowiednio gromadzone są i selekcjonowane odpady i czy nie są zmieszane z tymi powstającymi podczas naprawy samochodów.
Zielone wsparcie
Kolejnym sposobem walki władz o czyste powietrze jest zazielenianie miasta. I tak jesteśmy w szczęśliwej sytuacji, bo Warszawa jest jedną z niewielu stolic europejskich, w której lasy znajdują się w granicach miasta, zajmując jego znaczne obszary. W tej chwili to około15% powierzchni miasta, a pozostała zieleń zajmuje prawie 40 %. Jednak zieleni nigdy za wiele. W 2015 r. przyjęto Standardy Kształtowania Zieleni Warszawy, załącznik do przyjętego „Programu ochrony środowiska” dla m.st. Warszawy na lata 2017-2020 z perspektywą do 2023 r. Wskazują one na konieczność nasadzenia gatunków roślin szczególnie korzystnych z punktu widzenia pochłaniania pyłów i trujących związków, a także określają, jakie drzewa powinny być sadzone w określonym miejscu. Wprawdzie pamiętamy zeszłoroczne masowe wycinki drzew, ale miejmy nadzieję, że była to konieczność i na ich miejsce posadzone zostaną gatunki szybko rosnące.
Innym ekologicznym wsparciem walki ze smogiem może być zmiana systemu ogrzewania na bardziej ekologiczne . To jednak spory i nie jednorazowy koszt, na który nie wszyscy mogą sobie pozwolić. Dlatego też został uruchomiony program osłonowy „Zielone wsparcie”, czyli pomoc finansowa dla mieszkańców, którzy znajdują się w trudniejszej sytuacji materialnej. Warszawiacy mogą otrzymać dofinansowanie do zwiększonych kosztów nowego ekologicznego ogrzewania. Z „Zielonego wsparcia” mogą skorzystać także wszyscy, którzy chcieliby zmodernizować kotłownie. Pomoc finansowa w ramach tego programu udzielana jest przez dzielnicowe Ośrodki Pomocy Społecznej.
O taką finansową dotację można zwrócić się, gdy faktycznie mieszka się w budynku lub mieszkaniu, w którym zmieniono system ogrzewania z wykorzystującego źródła ciepła oparte na paliwie stałym na kotły opalane paliwem gazowym, albo podłączono budynek do miejskiej sieci ciepłowniczej. Jest jeszcze trzecia sytuacja – wykorzystywanie ogrzewania zasilanego energią elektryczną, pod warunkiem, że nie można podłączyć budynku do sieci gazowej lub ciepłowniczej albo jest to budynek będący własnością Miasta lub Skarbu Państwa.
Antonina Kalnicka

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *