Nasze osiedla

Saska Kępa – ważna inicjatywa

Na ręce Przewodniczącego Komisji Kultury w Radzie Dzielnicy Praga-Południe, pana Ryszarda Kalkhoffa, wpłynęło memorandum, dotyczące niezwykle ważnej inicjatywy mieszkańców Saskiej Kępy. Chodzi o zawieszenie tablicy pamiątkowej dotyczącej Marcelego Porowskiego na jego willi przy ul Genewskiej 10. Poniżej przedstawiamy fragmenty owego memorandum.
(…) W 1937 r. Marceli Porowski – ówczesny dyrektor Związku Miast Polskich, bliski współpracownik Stefana Starzyńskiego – Prezydenta Warszawy, wystawił willę przy ul Genewskiej 10, zbudowaną według projektu (…)Maksymiliana Goldberga i Hipolita Rudnickiego. Willa sąsiadowała z willą gen. Tadeusza Kutrzeby, z którym (Porowski) był zaprzyjaźniony, omawiając m.in. wzrost zagrożeń dla Polski ze strony hitlerowskich Niemiec i Związku Sowieckiego.
(…) Urodzony 4 lutego 1894 r. w Woli Bystrzyckiej, w powiecie łukowskim, (…) brał udział w strajku szkolnym 1905 r. w Gimnazjum Męskim w Suwałkach. W latach 1912-1918 studiował na Wydziale Ekonomicznym Politechniki Petersburskiej (…).
Po powrocie do kraju pracował w latach 1919-1929 w Departamencie Samorządu Terytorialnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, początkowo kierowanym przez Stanisława Wojciechowskiego. (…) Od 1934 do 1939 r. stał na czele dyrekcji Związku Miast Polskich. Prezesem Rady ZMP w latach 1934-1939 był Stefan Starzyński. Obaj starali się, po głębokim kryzysie gospodarczym, zdynamizować działalność inwestycyjną miast polskich, szczególnie Warszawy. (…) We wrześniu 1939 Porowski był Delegatem Komisariatu Cywilnego Obrony Stolicy na dzielnice południowe. Mając olbrzymie doświadczenie w pracy samorządowej, w lipcu 1941 r. otrzymał nominację na Delegata Warszawskiego Delegatury Rządu RP na Kraj. Był osobą nr 1 w warszawskich, cywilnych strukturach Podziemnego Państwa Polskiego. W czasie Powstania Sierpniowego 1944 r. był Prezydentem Miasta i jego Komisarzem Cywilnym, lojalnie wykonującym dyrektywy Wicepremiera na Kraj Jana Stanisława Jankowskiego.
Po wojnie, pracując w Departamencie Samorządu Ministerstwa Administracji, na krótki czas wziął aktywny udział w odbudowie Warszawy. Od 1947 r. był stopniowo degradowany na drugorzędne stanowiska administracji państwowej. 28 września 1951 r. został zwolniony z pracy (…). Cały czas powojenny był pod kontrolą oficerów bezpieki i 8 grudnia 1951 r. został aresztowany i osadzony w więzieniu na Rakowieckiej. (…) Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla Miasta Stołecznego Warszawy 10 lutego 1953 r. został skazany na karę śmierci. Sąd Najwyższy 18 czerwca 1953 r. zamienił karę śmierci na karę dożywotniego więzienia. Ciężko chorego zwolniono go z więzienia 11 maja 1956 r. Jako były więzień polityczny nigdzie nie mógł zdobyć pracy. Miał bardzo małą rentę inwalidzką Był człowiekiem głęboko religijnym. Modlitwa dawała mu nadzieję nawet w celi śmierci. Długo czekając na rehabilitację, współpracował nieoficjalnie z przyjaciółmi z cywilnych struktur Polskiego Państwa Podziemnego. Pisał wspomnienia wykorzystane w IH PAN, utrzymywał kontakt z „Tygodnikiem Powszechnym”, pisał testament dla młodzieży polskiej. Zmarł 21 czerwca 1963 r.
Tablica ku jego pamięci na Saskiej Kępie, obok sesji naukowo-popularnej w miejscowym Domu Kultury, będzie spełnieniem naszego obywatelskiego obowiązku wobec Prezydenta Powstańczej Warszawy. Od lat zespól redakcyjny jego archiwum rodzinnego i dokumentów przechowywanych przez IPN czeka na środki finansowe umożliwiające ich wydanie.
Prof. dr hab.
Marian Marek Drozdowski

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *