Miejsca i ludzie

Generał Piotr hr. Szembek – bohater Powstania Listopadowego

Jego nazwisko zna dzisiaj każde dziecko i mieszkaniec Pragi-Południe. Generał Piotr Szembek jest bowiem patronem największego placu Grochowa i warto w rocznicę Bitwy Grochowskiej przypomnieć sylwetkę tego wielkiego polskiego patrioty.
Przyszły generał urodził się 14 grudnia 1788 r. w Warszawie. Odebrał staranne wykształcenie i wychowany był w atmosferze miłości do ojczyzny. Patent oficerski otrzymał w Berlińskiej Akademii Wojskowej. W roku 1806 oddał się do dyspozycji gen. Henryka Dąbrowskiego, który mianował go swoim adiutantem. Chrzest bojowy przeszedł 23 lutego 1807 r. pod Tczewem, podczas pierwszej kampanii polskiej Napoleona.
Jej efektem było utworzenie Księstwa Warszawskiego, którego teren stał się areną walk wojsk austriackich z armią polską dowodzoną przez księcia Józefa Poniatowskiego. Na przeszkodzie austriackiej nawale stał Toruń, w którego obronie wsławił się Piotr Szembek, otrzymując za swe męstwo krzyż Virtuti Militari. W roku 1812, po klęsce Napoleona pod Borodino, bronił Gdańska przed armią rosyjską, ścigającą Francuzów. W gdańskim szpitalu ranny hrabia poznał swą przyszła żonę, Holenderkę Henrietę Becu de Tavanier, która pełniła tam posługę pielęgniarki ochotniczki. Za kampanię 1812 i 1813 roku Szembek otrzymał Legię Honorową.
Kongres Wiedeński powołał do życia w roku 1815 Królestwo Polskie. Piotr hr. Szembek stanął przed dylematem, czy kontynuować karierę w szeregach wojska Królestwa, czy podać się do dymisji. W nadziei na liberalizację Polski, pozostał
w armii. W ciągu 15 lat doszedł do stopnia generała brygady. Jego oddział stacjonował pod Sochaczewem, gdzie gościem był m.in. Fryderyk Chopin.
Na wieść o wybuchu Powstania Listopadowego, Szembek bez zwłoki wyruszył ze swoim 1 pułkiem strzelców pieszych z Sochaczewa na ratunek powstańcom.
Rankiem 3 grudnia 1830 r. wkroczył do Warszawy. „Cała Warszawa była w jak największym poruszeniu, widząc pierwszy oddział wojska polskiego na jej pomoc spieszący i pierwszego jenerała, który w stanowczy sposób, zrywając stosunki z władzami carskimi, jawnie na stronę powstania przeszedł. Wówczas to uniesiono okrzyk, który to później w przysłowie się zmienił: «Ufaj Szembekowi, Szembek nie zdradzi»”, wspomina jeden z historyków epoki.
Generał Szembek jest jednym z bohaterów bitwy o Olszynkę Grochowską. Po upadku powstania zamieszkał w południowej Wielkopolsce, w Siemianicach, koło Kępna. Zajął się budowaniem szkoły, prowadzeniem gospodarki rolnej i rozbudową kościoła św. Idziego, w którego krypcie został pochowany po śmierci 21 czerwca 1866 roku.
Władysław Ryszard Szeląg

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *